Anti UNTAS

STATEMENTU

Nú. Ref: 001 / S / MUDS-RDTL / III / 2011

A.   Intródusaun

           Problema UNTAS kontinua sai preokupasaun hosi ami estudante Universitáriu hotu iha Timor-Leste, maske ami nia maluk sira hosi Conselho Senado Estudatil-UNTL liu hosi asaun konferénsia da imprensa  públika ona sobre  kondenadu nain 16 ne’ebé naran tama ona iha dokumentu UNTAS nian no aprezenta mós petisaun eskrita ba orgaun de soberania sira, maibé to’o ohin loron sedauk iha ema ruma mak bele resposta petisaun refere. Haree ba parte sira ne’ebé kondenadu hanesan membru UNTAS nian  rasik la-fó sira nia razaun klaru ba públiku no barak liu mak nonok hela deit to’o ohin loron, signifika katak sira ne’e involve duni hodi halo missaun UNTAS nian iha Timor-Leste. 

           UNTAS hanesan organizasaun polítika ne’ebé harii iha Kupang-Indónesia, hosi milisia Pro-Autonómia sira ne’ebé politikamente lakon ona sira nia direitu iha konsulta popular 30 de Agostu 1999. Óras ne’e dadaun Sr. Kriminozu Eurico Guterres mak  assume hela kargu hanesan Prezidente UNTAS nian, hodi halo infiltrasaun mai Timor-Leste, liu hosi sira ne’ebé mak legalmente naran fó sai ona iha sira nia dokumento rasik. Ho konteudu ne’ebé hatuur ona iha sira nia deklarasaun  “yes, we will be back…! To say integration with Indonesia is good solution and forever” iha Suara Timor Militan edisi kedua.

           Defaktu sira ne’ebé naran mensiona, uluk hanesan ema autónomista, hodi oho ema no sunu Povo nia Uma. Ohin loron sira fila mai hodi aproveita deit rezultadu ukun rasik aan….maibé sira kontinua atu lori Timor-Leste fila ba dalan integrasaun ho Indónesia hanesan uluk. Atetude nune’e konsidera viola ezistensia Estado de Direitu Demokrátika no Soverania Nasional, ne’ebé hakuir ona iha konstituisaun RDTL artigu 1⁰ no artigu 2⁰ .

B.  Ezijénsia

      Bazeia ba petisaun no statementu ne’ebé hato’o ona  hosi ami nia kompañeru CSE-UNTL to’o óras ne’e la-hetan konsiderasaun hosi orgaun soberania sira, mak ami estudante Universitáriu sira hosi Universidade hotu iha Timor-Leste  ne’ebé sai matan, tilun no ibun ba Povo Maubere nian, mai hodi ezerse ami nia papel no funsaun hanesan ajente transformasaun  sosial hodi kontinua ekspresa ami nia ezijénsia tuir mai ne’e:

1. Ami fó apoiu obrigatoriu ne’ebé másimu ba CSE-UNTL ne’ebé konsege hato’o ona petisaun ba orgaun soberania sira, no públika ona naran membru UNTAS nia sira ba povo tomak, tanba polítika UNTAS la’os deit afeita ba maluk estudante UNTL, maibé ba povo no nasaun Timor-Leste. Tanba ne’e ita konsidera hanesan prolema nasional.
2. Movimentu Universitáriu ba Defeze Soverania RDTL, konsidera UNTAS hanesan grupu organizadu ka assosiasaun kriminozu, ne’ebé karegoria tama iha trafiku de influensia hodi halo traisaun hasoru patria ne’ebé independente ona.
3. Ezijé ba orgaun soberania sira atu dezempaña ida-idak nia knaar ka kompetensia hodi prosesa no denunsia kona-ba ezistensia membru UNTAS nian iha instituisaun estadu nian hotu ne’ebé hala’o polítika hodi ameasa ita nia soberania no independénsi.
4. ami ezije ba orgaun de soberania sira ne’ebé iha kompetensia polítika no legal atu halo lalais investigasaun ne’ebé klean ba sira nain 16 ne’ebé naran públika ona iha dokumentu UNTAS nia, no mós buka bele hatene tuir nia fontes mai hosi ne’ebé? Nia atividade iha Timor atu halo sá-ida? No Sé loos mak autór UNTAS nian iha Timor-Leste?..............ami preokupa tanba sira sei fó amiasa ba stabilidade iha rai ida-ne’e.
5. Husu mós ba sira nain 16 ne’ebé naran públika ona hanesan membru UNTAS nian, atu ita boot sira husu diskulpa ba Povo Timor-Leste tomak inklui martires da pátria sira ne’ebé iha ona Mundu seluk, no ba deklara ita boot sira nia aan iha tribunal, tanba ita boot sira koko atu trai fali soberania no independénsia Povo nian ne’ebé sosa hodi ema nain 250.000……….resin nia ran ho ruin.
6. Husu ba advogadu UNTAS nian sira, hanesan Sr. Pedro Aparicio no sira seluk ne’ebé halo fali deklarasaun hanesan amiasa polítika, karik advogadu sira la’os professional ba Lei nian, hodi fó ultimatu loron sanulu ba ami nia maluk sira hosi CSE-UNTL. Mai ami prontu ona atu hamotuk ho ami nia maluk sira ba hatan iha tribunal, maibé husu ba membru UNTAS nian sira atu ba hatan  uluk iha tribunal, tanba sira mak kondenadu UNTAS nian, inklui sira nia hahalok iha tempu passadu.

C.  Rekomendasaun

      Atu rekomenda mós ba públiku, liu-liu organizasaun Juventude rezistensia, Veteranos no Antigos Combatentes da libertasaun nasional hader ona ba hodi ezijé no reklama ita hotu nia direitu ba justisa, defaktu ema sira ne’e mak uluk la-apoiu independénsia no halo prátika krime grave no krime kontra umanidade ba ita nia saudozu sira ne’ebé óras ne’e ruin naklekar hela iha foho leten no mota kuak sira.

      Karik ami nia ezijénsia sira ne’ebé hato’o la-iha konsiderasaun hosi orgaun de soberania sira, nune’e mós la-haktuir hosi membru UNTAS nian ne’ebé naran públika ona, mak iha semana ida ne’e nia laran, ami Movimentu Universitáriu ba Defeze Soberania RDTL, sei organiza Povo terus nain sira ne’ebé óras ne’e tama hela iha liña ida hanaran “Barisan Sakit Hati”… mai ho ami halo demonstrasaun hodi abaixu  no kombate sira ne’ebé naran tama ona iha lista UNTAS nia inklui sira nia elementu ne’ebé diskomfia hala’o hela mós missaun UNTAS nian iha Timor-Leste.

Viva Universitários de Timor-Leste

Viva O Povo de Timor-Leste

Viva República Democrática  de Timor-Leste

A Luta…..Continua

A Votoria…..Certa

Dili, 25 de Marsu 2011

Movimento Universitários da Defesa de Soverania da RDTL